Làm rồi mới yêu - Một hành trình lạc nhịp mà không lạc đường
Tiếp tục với series “Đừng để công nghệ nuốt mất con người — Hành trình giữ lại chất nghệ trong thế giới số”, lần này mình muốn kể về một đoạn rẽ ngoặt.
Một khúc chuyển không hẳn là đúng hướng, cũng chẳng phải sai đường — nhưng mình đã đi tiếp, và ở lại, đủ lâu để thấy nó mang lại điều gì.
Có lẽ ai đó sẽ bắt gặp chính mình trong đoạn hành trình này — khi đứng giữa một công việc không chắc có yêu, một lựa chọn không biết là đúng hay sai, và một phiên bản của bản thân mà mình chưa thật sự quen.
Không có công thức. Không có “5 bước để tìm đam mê”.
Chỉ có câu chuyện của một người… đã không bỏ cuộc.
Tôi không bắt đầu bằng đam mê.
Tôi bắt đầu bằng một lựa chọn… không rõ ràng.
Không sai, không đúng. Chỉ là tôi không biết gì hơn.
Hồi đó, tôi không thực sự hiểu hết mình muốn gì. Tôi chỉ biết mình từng yêu âm nhạc, từng mường tượng một tương lai mơ hồ nơi tôi được hát, được viết, được sống giữa những thứ mình rung cảm. Nhưng rồi hiện thực gõ cửa, với những lời khuyên đầy thiện ý nhưng cũng nhiều sức nặng. Người lớn bảo tôi nên học kinh tế — ngành này an toàn, có tương lai, ổn định (nhớ không lầm thì đó là khoảng thời gian mà khối ngành ngân hàng đang thịnh hành). Tôi nghe theo. Không phản kháng, cũng chẳng quá hào hứng. Đó là một quyết định không sai, chỉ là… chưa chắc đã đúng.
Tôi từng nghĩ mình sẽ kiếm thật nhiều tiền để quay lại nuôi dưỡng sự rung cảm mà theo tôi đó là đam mê — Âm Nhạc.
🎸 Tôi từng là người yêu nhạc.
Tôi đã có một thời đắm mình trong giai điệu. Những buổi chiều chỉ có tôi, cây đàn và cái điện thoại thu âm cũ kỹ. Tôi ngồi ngân nga bập bẹ viết ra những câu hát mà đôi khi chính tôi cũng không hiểu hết, nhưng lại thấy lòng nhẹ đi. Mỗi bản nhạc tôi nghe, tôi hát là một mảnh cảm xúc, một hình ảnh mà tôi không thể diễn tả bằng lời. Tôi cảm nhận âm nhạc khác với bạn bè xung quanh, tôi nghe giai điệu rồi tự tưởng tượng ra cảm xúc của tác giả, của ca sĩ. Tôi từng nghĩ mình sẽ sống cả đời trong thế giới đó — nơi mọi thứ không cần phải hợp lý, chỉ cần chân thật.
Tôi không giỏi như mấy đứa bạn chơi cùng, nhưng tôi đắm say. Tôi không nổi bật, nhưng tôi từng tin âm nhạc sẽ cứu rỗi tôi khỏi những lựa chọn lạnh lùng của cuộc sống.
💼 Nhưng rồi người lớn khuyên:
“Học kinh tế đi con, làm về tiền thì sau này khỏi lo.”
Tôi nghe theo. Không phản kháng. Không đặt quá nhiều câu hỏi. Một phần vì tôi cũng không có lý do đủ vững để từ chối. Một phần vì tôi thấy mình cũng có vẻ thích thích với những thứ như chiến lược, tài chính, vận hành doanh nghiệp. Tôi từng có một khoảng thời gian rất say mê đọc về crypto, về mô hình tiền tệ, về cách thế giới xoay quanh giá trị.
Tôi từng nghĩ: biết đâu, kinh tế cũng sẽ là một dạng nghệ thuật khác — nghệ thuật của con số, của cái đầu lạnh nhưng trái tim nóng.
Tôi tin mình sẽ tìm được đam mê ở đó.
💻 Nhưng… tôi rớt ngành kinh tế.
Và bằng một cú quặt kỳ cục, tôi đậu… công nghệ thông tin.
Tôi còn nhớ rất rõ cái cảm giác khi biết mình trượt ngành mình “nghĩ là sẽ học” — nó không quá buồn, nhưng đủ để tôi thấy hụt một nhịp thở. IT với tôi lúc đó là một thế giới xa lạ, đầy những thuật ngữ, dòng code và logic máy móc. Tôi không thấy ghét. Nhưng cũng chẳng rung động. Tôi chỉ nghĩ: “Thôi, có ngành để học là được rồi.”
Và thế là tôi bước vào IT — không kỳ vọng, không hoài nghi, cũng không tình cảm.
Như bước vào một căn phòng trọ mình chưa từng nhìn thấy ảnh thật: chẳng biết sẽ ở bao lâu, nhưng trước mắt thì… cứ ở đi đã.
🔀 Rồi năm ba đại học, đại dịch ập đến.
Mọi thứ đảo lộn. Trường không mở lớp, tôi không đăng ký được môn. Ngồi yên nửa năm trời là điều tôi không chấp nhận được. Thế là tôi quyết định đi thực tập — dù trong đầu lúc đó vẫn nghĩ mình chẳng có gì để offer cả, chỉ có vài sự hiểu biết đơn giản về React — một library lập trình tôi tự học trên mạng.
Tôi phỏng vấn một công ty — buổi phỏng vấn mà tôi vẫn xem là thảm họa. Tôi trả lời thiếu tự tin, kiến thức không sâu, trải nghiệm hầu như bằng không. Tôi nghĩ mình rớt chắc rồi. Nhưng họ lại nhận tôi. Lý do đơn giản đến ngỡ ngàng: “em có tính trung thực.”
Tôi thực tập rồi được giữ lại làm chính thức. Và thế là tôi bắt đầu làm IT — một cách bất ngờ, không nằm trong kế hoạch, nhưng cũng không hẳn là sai đường.
Có những lúc tôi thấy mình… bay.
Không phải theo nghĩa hào nhoáng hay high-tech gì cả. Mà là cái kiểu “bay” khi bạn rơi vào trạng thái flow — mọi thứ kết nối mạch lạc, đầu óc bật sáng liên tục.
Tôi từng fix một bug suốt nhiều tuần không hiểu nổi. Đến khi tìm ra nguyên nhân và giải quyết được nó, tôi cảm thấy dopamine dâng lên rõ rệt. Như một nốt nhạc lạc tông cuối cùng cũng tìm được đường về.
Có lúc tôi nhận được một lời cảm ơn từ khách hàng — rất đơn giản, không hoa mỹ, nhưng tôi cười cả ngày. Nó khiến tôi thấy công việc mình làm không phải chỉ là ngồi trước máy tính và gõ. Mà là giải quyết vấn đề thật — cho những con người thật.
Và rồi, có lúc tôi flow một mạch cả ngày. Không bị gián đoạn. Không thấy mệt. Cảm giác giống như đang chơi một bản hoà âm dài, mỗi dòng code như một câu nhạc — không hoàn hảo, nhưng tròn ý.
Nhưng cũng có những ngày tôi mệt đến kiệt.
Không mệt vì việc nhiều.
Mà mệt vì cảm giác mình không tiến lên được.
Tôi mở máy, nhìn task hôm qua còn dang dở, hôm nay vẫn thế. Không phải vì tôi không làm. Mà vì tôi không muốn làm nữa.
Mỗi ngày đều như nhau. Một chuỗi lặp.
Tôi bắt đầu hoài nghi: không lẽ mình sẽ mãi sống kiểu này sao?
Những lúc ấy, tôi chẳng trách ai. Nhưng tôi cũng chẳng biết tìm ai để kéo mình ra khỏi cái vòng xoáy đó.
Ai kéo tôi lại giữa những ngày như thế?
Tôi may mắn có nhiều người đồng hành trên hành trình này. Mentor giỏi, đồng nghiệp tốt, những người sẵn sàng chỉ dẫn, hỗ trợ và chia sẻ — không phải chỉ về chuyên môn, mà cả về cách giữ cho tinh thần không sụp đổ trong môi trường công việc nhiều áp lực.
Tôi nhớ có một người anh trong ngành — người đã hướng dẫn tôi từ những ngày đầu chập chững bước vào IT, lúc tôi còn đang ngờ nghệch và chưa biết mình có thuộc về nơi này không. Khi tôi nhận được học bổng IT hồi năm hai, anh ấy nói với tôi một câu, đến giờ tôi vẫn nhớ:
“Đừng bao giờ đánh giá một cuốn sách khi mới đọc trang bìa. Hãy đọc hết đi. Nếu nó không hay, ít nhất em đã hiểu nó tường tận. Khi đó, em mới có quyền nhận định.”
Tôi không biết câu đó gốc từ ai, nhưng khi anh ấy nói ra, nó có tác động thật sự.
Có thể lúc ấy tôi chưa hiểu hết. Nhưng càng sống, càng va chạm, tôi càng thấy câu đó đúng — không chỉ với sách, mà với nghề, với người, và với chính mình.
Và có lẽ vì thế, khi mọi thứ trở nên mờ mịt, tôi không vội bỏ đi.
Tôi pause lại.
Tôi tự hỏi mình đang vướng ở đâu, đang thiếu điều gì.
Tôi không phủ nhận những hỗ trợ xung quanh. Nhưng tôi cũng hiểu, sẽ không ai có thể đi hộ tôi phần đường phía trước.
Tôi là người duy nhất có thể tự gỡ rối cho mình, từng chút một.
Tôi là người phải tự quyết định — ở lại, tiếp tục, hay dừng lại.
Và phần lớn thời gian, tôi chọn tiếp tục.
Không phải vì tôi mạnh mẽ.
Chỉ là tôi chưa đọc xong cuốn sách này.
Nếu có một thứ IT cho tôi nhiều nhất…
Thì không phải là lương (dù lương cao vl), danh tiếng hay kỹ năng.
Mà là mindset tự học.
Tôi học được cách không hoảng loạn khi không biết.
Tôi học được cách chia nhỏ vấn đề, tìm hướng giải.
Tôi học được cách “chạy debug cho chính mình” — cả khi Google cũng chẳng giúp được gì.
Và đặc biệt, tôi học được cách kiên nhẫn — với người, với việc, và với chính bản thân mình.
Nếu một ngày tôi không còn làm IT nữa…
Biết đâu tôi sẽ quay lại viết nhạc. Biết đâu sẽ rẽ sang một lối khác hoàn toàn.
Tôi không chắc.
Nhưng tôi biết điều sẽ ở lại với tôi mãi là… những kỷ niệm.
Kỷ niệm với đồng nghiệp, với khách hàng, với những dòng log khó hiểu, với những giờ ngồi gỡ rối đến quên ăn.
Và với chính tôi — của những ngày chênh vênh nhất, nhưng vẫn không bỏ cuộc.
Tôi không bắt đầu bằng đam mê.
Nhưng tôi đã học được cách yêu.
Không rực rỡ. Không lý tưởng. Nhưng bền bỉ.
Tôi yêu cái cách mình đã kiên trì với một thứ từng xa lạ, từng không chọn, từng nghĩ sẽ chỉ là tạm thời.
Nếu bạn cũng đang ở trong một công việc mà bạn không chắc có yêu không,
cũng chẳng biết mình sẽ làm được bao lâu nữa…
Thì cũng không sao cả.
Tình yêu không phải lúc nào cũng đến từ cái nhìn đầu tiên.
Có những thứ phải sống cùng, phải vật vã, phải mất phương hướng vài lần… mới thấy quý.
Tôi không chọn được bài hát, nhưng tôi có thể chọn cách chơi.
Và tôi đã chơi nó bằng tất cả những gì mình có.